Teleporada daje te same prawa co wizyta w gabinecie
Teleporada jest świadczeniem zdrowotnym. To znaczy, że obowiązuje ją ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta tak samo jak wizytę w przychodni. Nie tracisz żadnego prawa tylko dlatego, że rozmawiasz z lekarzem na czacie albo przez telefon.
Najważniejsze prawa, które dotyczą teleporady:
- prawo do świadczeń zgodnych z aktualną wiedzą medyczną,
- prawo do informacji o swoim stanie zdrowia,
- prawo do wyrażenia zgody albo odmowy,
- prawo do tajemnicy informacji o sobie,
- prawo do dokumentacji medycznej,
- prawo do zgłoszenia sprzeciwu wobec opinii albo orzeczenia lekarza,
- prawo do poszanowania intymności i godności.
Poniżej wyjaśniamy, jak każde z nich wygląda w praktyce w Recepta.
Prawo do informacji
Masz prawo wiedzieć, co lekarz myśli o Twoim stanie zdrowia, jakie są możliwe sposoby leczenia, jakie są ich skutki i ryzyka. Informacja ma być przekazana zrozumiale, a nie samymi nazwami łacińskimi.
W teleporadzie oznacza to konkretne rzeczy. Gdy lekarz wystawia receptę, pisze w sprawie, jak przyjmować lek i na co uważać. Gdy odmawia albo zaleca wizytę stacjonarną, zawsze podaje powód. Jeśli coś jest niejasne, możesz dopytać w tej samej sprawie, a lekarz ma obowiązek odpowiedzieć.
Możesz też zrezygnować z informacji, jeśli nie chcesz jej słyszeć, albo wskazać osobę, której lekarz może jej udzielić. Lekarz nie obiecuje recepty z góry, bo nie zna wyniku oceny, zanim przeczyta wywiad.
Z prawem do informacji wiąże się też prawo do zgłaszania działań niepożądanych leków. Jeśli po leku przepisanym w teleporadzie dzieje się coś niepokojącego, napisz o tym lekarzowi w sprawie. Działanie niepożądane możesz też zgłosić sam do urzędu, który rejestruje produkty lecznicze, albo przez farmaceutę. Przy objawach groźnych, takich jak obrzęk twarzy, duszność czy wysypka na całym ciele, dzwoń pod 112.
Zgoda na teleporadę i leczenie
Bez Twojej zgody lekarz nie może udzielić świadczenia. W Recepta zgodę wyrażasz świadomie w kilku miejscach:
- na przetwarzanie danych o zdrowiu, przy pierwszej opłaconej sprawie,
- na udzielenie teleporady, gdy wysyłasz wywiad do lekarza,
- na konkretne leczenie, gdy decydujesz, czy zrealizować receptę i stosować lek.
Zgodę możesz wycofać. Wycofanie zgody na przetwarzanie danych o zdrowiu nie usuwa jednak dokumentacji, którą lekarz już prowadzi, bo jej przechowywanie wynika z przepisów.
Przy dziecku zgodę wyraża opiekun prawny, dlatego teleporada dziecka zawsze odbywa się przy opiekunie. Pacjent, który skończył 16 lat, ma prawo do pełnej informacji i wyraża zgodę razem z opiekunem. Osoba dorosła w planie Rodzina sama wyraża wszystkie zgody, nawet jeśli konto prowadzi ktoś z bliskich. Szczegóły planu rodzinnego są na stronie e-recepta dla dzieci i rodziny.
Tajemnica i dane o zdrowiu
Lekarz ma obowiązek zachować w tajemnicy wszystko, czego dowiedział się w związku z leczeniem. Dane o zdrowiu są w RODO szczególną kategorią danych i wymagają szczególnej ochrony. W Recepta wygląda to tak:
- wywiad, wiadomości i dokumentacja są zaszyfrowane,
- widzi je tylko lekarz prowadzący Twoją sprawę i Ty,
- każde otwarcie dokumentacji jest zapisywane w dzienniku dostępu,
- w planie Firma pracodawca nie widzi żadnych danych medycznych, tylko liczby zbiorcze,
- w planie Rodzina dorosła osoba sama decyduje, kto widzi jej sprawy,
- wywiad wypełniony bez konta usuwamy po 72 godzinach, jeśli nie wyrazisz zgody.
Z ochroną danych wiążą się też prawa z RODO: dostęp do danych, ich sprostowanie, ograniczenie przetwarzania i sprzeciw. Możesz złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Szczegóły są w polityce prywatności.
Dokumentacja medyczna po teleporadzie
Lekarz prowadzi dokumentację medyczną każdej teleporady: co zgłosiłeś, co ocenił, jaką podjął decyzję i co zalecił. Masz do niej pełny dostęp.
| Co możesz zrobić | Jak w Recepta |
|---|---|
| Wgląd w dokumentację | w panelu, w historii spraw, w każdej chwili |
| Kopia albo wyciąg | pobierasz z panelu albo prosisz na [email protected] |
| Opłata | pierwsza kopia w danym zakresie jest bezpłatna |
| Upoważnienie innej osoby | możesz wskazać osobę, która ma dostęp do Twojej dokumentacji |
| Okres przechowywania | 20 lat od końca roku ostatniego wpisu, chyba że przepis mówi inaczej |
Dokumentacji nie da się usunąć przed upływem okresu przechowywania, bo wymagają tego przepisy. Po tym czasie jest niszczona w sposób, który uniemożliwia identyfikację pacjenta.
Gdy lekarz odmówi recepty
Prawo pacjenta to prawo do świadczenia zgodnego z wiedzą medyczną, a nie prawo do konkretnego leku. Lekarz może odmówić recepty, gdy uzna, że lek byłby dla Ciebie niebezpieczny albo nie ma wskazania. Może też zalecić badania albo wizytę stacjonarną.
Masz wtedy prawo do jasnego uzasadnienia, wpisanego do dokumentacji. Możesz z nim pójść do innego lekarza, na przykład swojego lekarza rodzinnego, i poprosić o drugą opinię. Teleporada, która się odbyła, zużywa pulę w planie, bo lekarz wykonał swoją pracę.
Niektórych leków nie wystawiamy zdalnie w ogóle. To nie jest odmowa wobec Ciebie, tylko granica usługi, opisana na stronie czego nie wystawiamy.
Sprzeciw wobec opinii lekarza
Ustawa przewiduje sprzeciw wobec opinii albo orzeczenia lekarza, jeśli wpływa ono na Twoje prawa lub obowiązki wynikające z przepisów. Sprzeciw składa się do Komisji Lekarskiej działającej przy Rzeczniku Praw Pacjenta, w ciągu 30 dni od wydania opinii, z uzasadnieniem i wskazaniem przepisu.
W praktyce ta droga dotyczy rzadkich sytuacji. W zwykłej teleporadzie, gdy nie zgadzasz się z decyzją o recepcie, najszybciej działa rozmowa z lekarzem w tej samej sprawie albo druga opinia innego lekarza. Masz też prawo poprosić o konsultację z innym lekarzem, a lekarz może ją zaproponować sam, gdy ma wątpliwości. Zabierz wtedy kopię dokumentacji z panelu, żeby kolejny lekarz znał przebieg sprawy.
Skarga do Rzecznika Praw Pacjenta
Jeśli uważasz, że Twoje prawa zostały naruszone, najpierw napisz do nas na [email protected]. Opisz sprawę, a my odpowiemy i wyjaśnimy, co się stało. Zgłoszenia dotyczące lekarza przekazujemy lekarzowi i analizujemy, bez ujawniania danych osobom postronnym.
Niezależnie od tego możesz zwrócić się do Rzecznika Praw Pacjenta. To centralny organ, który zajmuje się naruszeniami praw pacjenta w całej Polsce, także w opiece prywatnej i teleporadach. Wniosek złożysz pisemnie, elektronicznie albo ustnie do protokołu. Aktualne dane kontaktowe znajdziesz na oficjalnej stronie Rzecznika.
Sprawy związane z wykonywaniem zawodu przez konkretnego lekarza możesz też zgłosić do rzecznika odpowiedzialności zawodowej przy okręgowej izbie lekarskiej. Numer PWZ lekarza widzisz w swojej sprawie, a jak go sprawdzić, opisujemy na stronie lekarze teleporady.
Granice teleporady to też Twoje bezpieczeństwo
Prawo do świadczeń zgodnych z wiedzą medyczną oznacza także, że lekarz nie powinien leczyć na odległość czegoś, co wymaga badania. Gdy zaleca wizytę stacjonarną, chroni Twoje zdrowie.
Teleporada to nie pomoc w nagłym stanie. W zagrożeniu życia dzwoń pod 112 albo jedź na szpitalny oddział ratunkowy. Masz prawo do natychmiastowej pomocy w stanie zagrożenia zdrowia lub życia, ale udziela jej system ratownictwa, nie serwis teleporad.